/*

28 oktober 2010

In het nieuws: copyright op recepten

Amai, eigenlijk komt er zeer veel interessants in het nieuws voor bakliefhebbers. Vandaag weer opnieuw. Ik hoorde het vanochtend op de radio in "Tomas staat op!" op Studio Brussel: "Je mag recepten klakkeloos overnemen". Ik dacht eerst dat Linde het verkeerd begrepen had, maar toen ik het artikel las op het Nieuwsblad online, verschoot ik toch ook even. Wat is er nu net aan de hand en hoe dacht ik dat het copyright in elkaar zat?


Voor dat ik met deze blog begon, wou ik zeker zijn dat ik wel het recht heb om recepten van anderen online te plaatsen. Ik deed daarvoor wat research (lees: ik typte wat in in google) en vond eigenlijk geen goed duidelijk antwoord. Maar uit verschillende bronnen (die ik nu niet meer ken), raapte ik volgende zaken samen, waaraan ik mij probeer te houden:

- Copyright/auteursrecht houdt in dat je niks zomaar letterlijk mag kopiëren, dit geldt ook voor recepten.  
- Als er geen aanspraak is gemaakt op intellectueel recht, mag je wel het recept overnemen in eigen bewoordingen. Meestal wordt dit intellectueel recht enkel aangevraagd bij bijzonder creatieve recepten van topchefs (denk aan Ferran Adria van El Bulli en dergelijk) die dan ook hun recepten kunnen verkopen aan andere topchefs. Op chocomousse is er waarschijnlijk geen intellectueel recht.
- Vermelding van de oorspronkelijke bron is altijd vriendelijk en zelfs gepast.


Wat mij ook nog opviel was dat in het programma "Komen Eten" op VT4 mensen recepten gebruikten uit kookboeken, waarna VT4 zich het recht toe-eigende om deze op hun website te plaatsen, ookal komen ze uit een kookboek. Dat deed mij nog meer geloven dat ik het bij het rechte eind had. Zij doen ook aan helemaal geen bronverwijzing, dat vind ik wel jammer.


Wat is er nu aan de hand?
Wel, iemand had twee kookboeken geschreven, met daarin 2 recepten met daarin bier, recepten die hij zelf had uitgevonden. Daarna bracht een andere uitgeverij een bierkookboek uit, met daarin die twee recepten met bier. Zonder toestemming van de oorspronkelijke schrijver en zelfs letterlijk overgenomen, zonder bronvermelding. Er is een proces van gekomen, maar de rechter in Luik heeft beslist dat dit gewoon mag. De rechter oordeelde dat recepten niet vallen onder het auteursrecht. 
Piet Huysentruyt wordt nu een beetje boos en is bang dat iedereen zijn boeken gaat kopiëren en wil dat dit gat in de wetgeving wordt gedicht. Hij wilt zelfs intellectueel recht op zijn recepten. Lees meer bijvoorbeeld hier.


Wat ik er van vind:
Beste Piet, intellectueel recht op je recepten, ik hoop en ik denk dat dit niet zal gebeuren. Ik heb een boek van je in mijn bezit en eerlijk is eerlijk, daar staat een 4/4e cake in. Denk jij nu echt dat jij het intellectueel recht op een 4/4e cake hebt? Hetzelfde voor appelflappen met appelmoes. Mensen kennen die recepten al jaren en ik denk niet dat jij dat hebt uitgevonden. Je mag misschien dat gevoel hebben, maar ook jij hebt ook een cake leren maken uit een ander recept, toch?
Kijk, begrijp me niet verkeerd. Als je zelf experimenteert met recepten en een eigen creatie ontwikkeld door bijvoorbeeld maltezers aan boterroom toe te voegen, heb je het gevoel dat je iets hebt uitgevonden. En dat je daar het recht op hebt. Dat begrijp ik. Maar wie krijgt dan het intellectueel recht op het recept van boterroom? En vanaf wanneer is mijn recept een nieuw recept? Als jij nu 1 theelepel suiker toevoegt en ik nu 2, is dat dan een nieuw recept? Dat is toch niet mogelijk om dit vast te leggen?
Dat je letterlijk mag kopiëren, dat vind ik niet zo leuk. Gewoon copy-pasten is maar gemakkelijk, zonder eigen inbreng en heel snel gedaan. Ik verander altijd  de tekst om het nog duidelijker en overzichtelijker en mijn stijl te maken en daar kruipt toch ook tijd in?


Hoe ik dus te werk ga op mijn blog
Ik heb niet al mijn recepten hier zelf uitgevonden, ik denk dat jullie dat wel al doorhadden. Ik gebruik recepten en ik voer ze allemaal zelf uit eer ik ze online plaats. Ik verwoord ze zelf, ik neem nooit letterlijk iets over. 
Ik probeer de oorspronkelijke (en soms ook verwijzende - zoals hier) bron te vermelden. Als ik een recept op een forum, receptenverzamelsite of dergelijke vindt, zonder bronvermelding, lukt dit dus niet altijd. Als ik het recept verschillende keren letterlijk hetzelfde terugvindt online (meestal op van die receptenverzamelsites) doe ik ook niet aan bronvermelding, want ik weet niet wie de oorspronkelijke bron is en ik wil een "kopieermachine" geen credits geven, dat doen ze zelf ook niet. 
Verder, probeer ik niet te veel uit altijd dezelfde bronnen mijn recepten te halen. Ookal verander je de verwoording, een blog met recepten van alleen maar Jamie Oliver of alleen maar Nigella Lawson, dat lijkt mij nu ook niet zo vriendelijk. Het is niet de bedoeling van mijn blog om volledige kookboeken online te plaatsen.
Als ik iets verander aan het recept en een eigen inbreng doe, kan ik ook soms de oorspronkelijke bron niet meer geven. Dit hangt er van af hoe veel ik verander en hoeveel waarde ik hecht aan het oorspronkelijk recept.


Wat vinden jullie er van?
Hebben jullie recepten op jullie blog? Heb je hiervoor toestemming gevraagd aan de oorspronkelijke auteur? Heb je gecopy-paste of het zelf verwoord? Vind je dat recepten gekopieerd mogen worden of niet? Ben je het eens met mijn mening? Vind je de wet fout? Vind je mijn aanpak fout? Laat het mij weten, want ik ben oprecht benieuwd naar andere meningen.



5 reacties:

Mirtje zei

Wat toevallig...ik heb hier een tijdje geleden ook onderzoek naar gedaan. Ook voor foto's die op sites en blogs staan.
Op mijn blog staan ook enkele recepten, maar ik wist niet zeker of ik ze zomaar mocht publiceren. Vandaar dat ik sowieso altijd de bron erbij vermelde of een link maakte naar het originele recept.
Ik vind dit ook moeilijk. Aan de ene kant snap ik wel dat mensen er boos om worden dat hun recept zomaar wordt gekopieerd. Als je echt iets nieuws en origineels hebt uitgevonden en iemand anders gaat er met de credit vandoor is natuurlijk nooit leuk. Maar voor standaard recepten zou ik er niet zo mee zitten.

ioon zei

Veel van mijn recepten komen van de Albert Heijn website maar zijn daarna aangepast naar hoe ik ze lekker vind. Ik vind het dan ook altijd moeilijk of ik nou wel of geen bronvermelding moet gebruiken omdat het niet precies hetzelfde recept is, en al helemaal niet gekopieerd.

Ik zet het er toch maar altijd bij, om problemen te voorkomen. En het is niet zo dat ik met de eer wil strijken dat ik een geweldig recept bedacht heb, wat ik niet bedacht heb.

Excellent Eten zei

Ja een lastige kwestie..
Persoonlijk gebruik ik recepten vaak als inspiratiebron en maak er daarna mijn eigen recept van. Vaak verander ik ingrediënten of de bereiding.

Als ik niets aan een recept verander gebruik ik de bron, wel schrijf ik altijd alles in eigen bewoording en meestal ook wat persoonlijke tips/ervaringen erbij.

Verander ik een paar kleine dingen aan het recept, dan vermeld ik de bron en zet ik erbij dat het recept daarop gebaseerd is.

Verander ik veel aan een recept dat wil zeggen ingrediënten en bereiding dan gebruik ik geen bron meer omdat ik het dan meer mijn eigen recept vind.

Zelf vind ik het belangrijk om bronnen te gebruiken en vind het ook erg jammer om letterlijk gecopieerde recepten om internet tegen te komen, vooral omdat sommige mensen het doen lijken of het hun eigen recepten zijn.

Hetzelfde vind ik voor het overnemen van foto's. Ik gebruik ook altijd alleen maar zelfgemaakte foto's bij recepten.

talhajt zei

hoewel ik weinig op me blog heb staan (geen tijd en energie nu.. we wachten tot een studielozetijd) probeer ik wel ergens bij te zetten inspi by ah of delicious.

Toch blijf ik het stiekem een tikkeltje overdreven vinden om auteursrecht te hebben op recepten.

een grappig voorbeeld.
ik had kweeperen gekregen van me nicht en opeens dacht ik: hé laat ik er eens tarte tatin van maken.. ipv appels gebruik ik dan kweeperen. Voor het deeg wou ik een lekker recept en ging toen online kijken voor inspiratie en zie daar een kweepeer recept. Heb er uiteindelijk gebruik van gemaakt maar heb wel van alles aangepast en extra kruiden aan toegevoegd. Is het dan een nieuw recept?
Eerst denk je dat je iets 'nieuws' bedacht hebt, maar uiteindelijk blijken er anderen te zijn met de zelfde ideen. We zijn dan wel unieke mensen... met uiteindelijk vaak dezelfde ideeen! 2 totaal onbekende mensen kunnen exact hetzelfde recept 'verzinnen'.

Maar omdat het stiekem volgens de regels moet, zet ik het er wel bij. Ook omdat je hiermee anderen waardeeert, recepten van anderen geven jezelf wel inspiratie. En als inspiratiebron verdienen ze ook hun waardering, niet?

Klaartje zei

Wat leuk om al die reacties te lezen en te zien dat ik niet alleen vind dat het zo moeilijk is allemaal. :)

Een reactie plaatsen